Αφορμή για την εκπόνηση της παρούσας μελέτης υπήρξε η ενασχόλησή μου με τη μνημειακή τοπογραφία της χριστιανικής Θεσσαλονίκης, συγκεκριμένα με τους ναούς, στο πλαίσιο των ακαδημαϊκών διδακτικών μου υποχρεώσεων.

Αναζητώντας και καταγράφοντας τη σχετική βιβλιογραφία διαπίστωσα πολύ σύντομα τον όγκο αλλά και τη δυσκολία εντοπισμού των παλαιότερων κυρίως σχετικών μελετών. Ποικίλες οι προσεγγίσεις, πολυεπίπεδες οι αναγνώσεις από τους ειδικούς ερευνητές, άλλοτε αυστηρά επιστημονικές και άλλοτε όχι, θίγουν σχεδόν κάθε πτυχή της ταυτότητας των μνημείων.

Ο πλουραλισμός ωστόσο αυτός και η πολυμορφία λειτουργούν διασπαστικά και δεν συμβάλλουν στο να αποκομίσει κανείς μία σφαιρική εικόνα για τη φυσιογνωμία του κάθε μνημείου. Για τον λόγο αυτό, όταν θεώρησα ότι είχα φθάσει σε ένα ικανοποιητικό σημείο, θέλησα να αξιοποιήσω το υλικό, που με πολύ κόπο είχα συγκεντρώσει, για να συντάξω μία εκτενή μελέτη στην οποία θα παρέχεται ολοκληρωμένη και κριτική ενίοτε θεώρηση όλων εκείνων των στοιχείων που συνθέτουν την ιστορία εκάστου μνημείου, συνοδευόμενη βέβαια από την απαραίτητη βιβλιογραφική τεκμηρίωση.

(…) [Απόσπασμα από το κείμενο του προλόγου]