Σε αυτή τη μονογραφία διερευνώνται ζητήματα όπως: Τι είναι ο νους; Πώς διακρίνεται από τον υπόλοιπο κόσμο που τον περιβάλλει; Πώς διαντιδρά με αυτόν; Μέχρι ποιο βαθμό είναι γνώσιμος ο κόσμος μας; Παρουσιάζονται επιχειρήματα υπέρ και κατά των κυριότερων θεωριών που έχουν διατυπωθεί ανά τους αιώνες για τα ερωτήματα αυτά.
Δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην αναλυτική φιλοσοφική μέθοδο εξέτασης και στη γνωσιακή προσέγγιση της νόησης ως υπολογιστικής επεξεργασίας πληροφοριών, δημιουργίας αναπαραστάσεων, σχεδίων προσαρμογής και δράσης που εξυπηρετούν με εύλογο τρόπο βιολογικές και ψυχολογικές σκοπιμότητες.
Αν «ο ύπνος της λογικής γεννάει τέρατα», η εγρήγορση του νου δημιουργεί τάξη από το χάος. Οι διαπιστώσεις αυτές συνδέονται με τα κίνητρα που ώθησαν τον συγγραφέα αυτής της μονογραφίας. Ακόμα και αν ο λογικός στοχασμός δεν επιλύει οριστικά πολλά μεταφυσικά και επιστημολογικά προβλήματα, συμβάλλει συνήθως στην καλλιέργεια, ως στάσης ζωής, ενός νηφάλιου ορθολογισμού αντίθετου προς δογματικές ιδεοληψίες και προς ρηχούς ή/και καιροσκοπικούς συναισθηματισμούς, που είναι αμφότερα εξίσου επιβλαβή για άτομα και κοινωνίες.
Πρόλογος Νίκου Δήμου
Πρόλογος Ιωάννη Παπακώστα
Εισαγωγή
1. Ύπαρξη και πραγματικότητα. Αλήθεια και γνώση
Εισαγωγή
Η έννοια του υπάρχειν
Οι ιδιότητες του αληθούς και του μη αληθούς
Η διαμάχη μεταξύ ρεαλισμού και αντιρεαλισμού
Γνώση
Εμπειρίες και γνώση
Σκεπτικισμός (skepticism)
2. Προθετικές καταστάσεις και νοητικές αναπαραστάσεις
Προθετικότητα, σχέσεις αναπαράστασης, προτασιακές στάσεις
Προθετικότητα και νόημα
Η προθετική στάση
Τι είναι οι έννοιες
Η δομή των εννοιών
Οι έννοιες ως γλωσσικά αντικείμενα και ως εικόνες
Νοητικό περιεχόμενο (νόημα). Η αντιπαράθεση ιντερναλισμού-εξτερναλισμού
Ευρύ και στενό νοηματικό περιεχόμενο
Μέθοδοι προσδιορισμού του στενού νοήματος
Νοηματικό περιεχόμενο και έννοιες
Νοητικές αναπαραστάσεις
Οι νοητικές εικόνες ως αναπαραστάσεις
Η αναπαραστασιακή και υπολογιστική θεωρία για τη νόηση
3. Φυσικαλιστικές και δυϊστικές θεωρίες για τη σχέση μεταξύ νου και ύλης
Δυϊσμός και μονισμός. Φυσικά και μη φυσικά αντικείμενα.
Αναγωγισμός και θεωρίες της επιγένεσης
Το αναγκαίο και το περιστασιακό
Φυσικαλισμός
Λογικός συμπεριφορισμός
Λειτουργισμός (functionalism)
Οι ιστορικές καταβολές του φιλοσοφικού δυϊσμού
Ο φιλοσοφικός δυϊσμός κατά τον Μεσαίωνα και τους νεότερους χρόνους
Σύγχρονες μορφές δυϊσμού
Επιχειρήματα υπέρ του δυϊσμού –Το εκ της αυτοσκοπήσεως επιχείρημα
Το τροπικό επιχείρημα (modal argument)
Το αντιαναγωγικό επιχείρημα
Το επιχείρημα της προσωπικής ταυτότητας
Το πρόβλημα του επιφαινομεναλισμού
Νεότερες απόψεις για τη διαντίδραση μεταξύ νου και εγκεφάλου
4. Συνειδητότητα και φαινομενολογικές ιδιότητες
Συνειδητότητα (consciousness)
Νευροεπιστήμες και συνειδητότητα
Το εξηγητικό χάσμα (explanatory gap)
Οι θεωρίες για συνειδητότητα ανώτερης τάξης (higher-order theories of consciousness)
Φαινόμενες ιδιότητες – qualia
Ο αποκλειστικά υποκειμενικός χαρακτήρας των εμπειριών
Φιλοσοφικά ζόμπι (philosophical zombies)
Το επιχείρημα εκ των απόντων qualia (absent qualia)
Το επιχείρημα εκ του αναστραφέντος χρωματικού φάσματος (inverted color spectrum argument)
Το νοητικό πείραμα του ανθρώπου του βάλτου (swampman)
Η αντιπαράθεση προς τα επιχειρήματα εκ του ανεστραμμένου χρωματικού φάσματος
Το εκ της γνώσεως επιχείρημα (knowledge argument)
Ελιμινατιβισμός και qualia
Φαινομεναλισμός ή φαινομενοκρατία (phenomenalism)
Ουδέτερος μονισμός (neutral monism)
5. Γνωσιακή επιστήμη
Η γνωσιακή προσέγγιση
Η γλώσσα της σκέψης
Τυπική λογική
Προτασιακός και κατηγορικός λογισμός
Αξιολόγηση των συστημάτων λογισμού
Εφαρμογή κανόνων συνεπαγωγής
Αναπαράσταση στο επίπεδο των εννοιών
Αναλογίες (analogies)
Νοητική εικονοπλασία
Συνδεσιοκρατία (connectionism)
Ο νους ως δυναμικό-χαώδες σύστημα
Γνωσιακή νευροεπιστήμη – Ο εγκέφαλος ως όργανο τέλεσης υπολογισμών
Αναπαραστασιακές και υπολογιστικές δυνατότητες του εγκεφάλου
Νοητική επεξεργασία πληροφοριών
Εξειδικευμένα λειτουργικά υποσυστήματα (modularities)
Εξομοιωτές και προσομοιωτές
6. Τι είναι, λοιπόν, η νόηση;
Γλωσσάρι
Ευρετήριο
39 bonus Coins
Για να κερδίσεις τα Skroutz Coins, γίνε μέλος του Skroutz Plus και αποδέξου τους όρους του προγράμματος επιβράβευσης.