Ο Μιγιαμότο Μουσάσι (1584-1645), ο καλύτερος ξιφομάχος της γενιάς του κι ο θρυλικότερος ίσως σαμουράι πολεμιστής στην ιστορία, έγραψε προς το τέλος της ζωής του και αήττητος μετά από εξήντα και πλέον μονομαχίες, το Βιβλίο των πέντε κύκλων, ένα από τα πιο οξυδερκή και διεισδυτικά κείμενα στρατηγικής σκέψης που γράφηκαν ποτέ.

Ο Μουσάσι χαρίζει στις γενιές που ακολουθούν διαχρονικές συμβουλές για την κατάκτηση της νίκης σε οποιοδήποτε πεδίο μάχης –για το ξάφνιασμα, τη σύγχυση, την απώλεια της ισορροπίας του αντιπάλου, την απόκρουση και τη γρήγορη εξουδετέρωσή του–, αλλά η βασική αρχή της πολεμικής του τέχνης δεν συνίσταται απλώς στην τελειοποίηση της τεχνικής ικανότητας μα στην παράλληλη όξυνση της αντίληψης και στην καλλιέργεια του πνεύματος του πολεμιστή.

Ο μαθητευόμενος σαμουράι θα πρέπει να αξιοποιήσει τις δικές του πραγματικές εμπειρίες αν θέλει να αντεπεξέλθει, και σ’ αυτό θα τον βοηθήσει πολύ περισσότερο το μυαλό του παρά η τεχνική του. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, όσο κάποιος εντρυφεί και εμβαθύνει στις αρχές της αυθεντικής πολεμικής τέχνης, τόσο πιο αβίαστα κατακτά τη σοφία της ζωής και τη νίκη στους καθημερινούς αγώνες της.

Γι’ αυτό και το Βιβλίο των πέντε κύκλων εκτιμάται ανά τα χρόνια όχι μόνο από τους λάτρεις των πολεμικών τεχνών ή της ιαπωνικής κουλτούρας, αλλά από τον οποιονδήποτε καλείται να αντιμετωπίζει σε σταθερή βάση πάσης φύσεως προκλήσεις και συγκρούσεις.