Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης αποτελεί ένα ορόσημο στην ευρωπαϊκή ιστορία, όσο και στην ιστορία της Εγγύς Ανατολής. Τότε έκλεισε οριστικά μια μεγάλη ιστορική περίοδος που ξεκίνησε με την ίδρυση της Πόλης από τον Μέγα Κωνσταντίνο και χαρακτηρίστηκε από τον βαθμιαίο εξελληνισμό του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους, την κυριαρχία του ρωμαϊκού νομικού συστήματος και της ελληνικής γλώσσας και γραμματείας.

Η Άλωση της Πόλης και λίγο αργότερα η κατάλυση της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας και η κατάληψη του Μυστρά επιβεβαίωσαν την οριστική κυριαρχία ενός άλλου πολιτισμικού μοντέλου, του Ισλάμ, που είχε γεννηθεί αιώνες πριν στις ερήμους της Αραβίας και βρισκόταν σε πλήρη αναντιστοιχία με την ελληνορωμαϊκή παράδοση της Ανατολής.