Στην παρούσα μελέτη το οικιστικό συγκρότημα της Στρογγυλής Άρτας προσεγγίζεται όχι ως ένα απομονωμένο αρχαιολογικό κατάλοιπο, αλλά ως σύνθετο πεδίο ιστορικής, κοινωνικής και πολιτισμικής ερμηνείας του ρωμαϊκού κόσμου. Η συνδυαστική αξιοποίηση αρχαιολογικών, ιστορικών, γεωαρχαιολογικών και θεωρητικών δεδομένων επιτρέπει την εξέταση των διαδικασιών ρωμαιοποίησης, των μορφών περιφερειακής οργάνωσης, των δυναμικών της αγροτικής οικονομίας και των σχέσεων εξουσίας που διαμόρφωσαν την Ήπειρο από τον 1ο έως τον 4ο αιώνα μ.Χ.
Η αγρέπαυλη της Στρογγυλής, με τις οικιστικές, λουτρικές και παραγωγικές της υποδομές, αναδεικνύεται ως μικρογραφία της ύστερης ρωμαϊκής κοινωνίας, όπου η αρχιτεκτονική, η τεχνολογία, η παραγωγή και η συμβολική αναπαράσταση συνυφαίνονται σε ένα ενιαίο σύστημα κοινωνικής νομιμοποίησης και οικονομικής λειτουργίας. Το βιβλίο υπερβαίνει την περιγραφική παρουσίαση των ευρημάτων και προτείνει μια κριτική ανάγνωση της ρωμαϊκής υπαίθρου, φωτίζοντας τη διαλεκτική σχέση κέντρου και περιφέρειας, πόλης και αγροτικού χώρου, τοπικών πρακτικών και αυτοκρατορικών προτύπων.
Παράλληλα, η ανάλυση επιλεγμένων υλικών τεκμηρίων –κεραμεικής, λυχναριών, νομισμάτων και γλυπτικών αναπαραστάσεων– αναδεικνύει τον ρόλο των αντικειμένων ως φορέων μνήμης, ιδεολογίας και πολιτισμικής ταυτότητας. Με βάση την αρχαιολογική και ιστορική τεκμηρίωση, η παρούσα έκδοση αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της ρωμαϊκής περιφέρειας και φωτίζει τις διαδικασίες κοινωνικής, οικονομικής και πολιτισμικής αναδιάρθρωσης που χαρακτήρισαν τον κόσμο της ύστερης αρχαιότητας.
