Με τον Ν 5303/2026 επήλθε ριζική αναμόρφωση του Κληρονομικού Δικαίου, η οποία, ωστόσο, εφαρμόζεται στις κληρονομικές σχέσεις προσώπων, των οποίων ο θάνατος επέρχεται την 16.9.2026 ή μεταγενέστερα. Η συντελεσθείσα εκτεταμένη μεταρρύθμιση συνιστά τη βαθύτερη τομή στην ιστορία του ελληνικού Κληρονομικού Δικαίου, αλλά και τη μεγαλύτερη μέχρι στιγμής παρέμβαση στο σώμα του Αστικού Κώδικα. Το παρόν συλλογικό έργο, το οποίο έχουν συγγράψει μέλη της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής, επιχειρεί μια συστηματική νομική ανάλυση της μεταρρύθμισης στο σύνολό της, σε διαρκή δε αντιπαραβολή με το προγενέστερο δίκαιο, ώστε να φωτιστεί καλύτερα το περιεχόμενο των νέων ρυθμίσεων. Αποσκοπεί αφενός μεν στην ερμηνευτική παρουσίαση των νέων ρυθμίσεων, αφετέρου δε στην ανάδειξη των πρακτικών συνεπειών τους, ενίοτε με τη βοήθεια παραδειγμάτων. Επιπλέον, παρουσιάζονται και προταθείσες ρυθμίσεις που τελικά δεν υιοθετήθηκαν από τη Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή, καθώς επίσης και κριτικές παρατηρήσεις των συγγραφέων-μελών της Επιτροπής επί συγκεκριμένων ρυθμίσεων.

Τέσσερις είναι οι κύριοι άξονες γύρω από τους οποίους αρθρώνεται η μεταρρύθμιση:

i. η κατ’ αρχήν μη ευθύνη του κληρονόμου με την ατομική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομίας

ii. η άρση της απαγόρευσης των κληρονομικών συμβάσεων

iii. η προσαρμογή της εξ αδιαθέτου κληρονομικής διαδοχής στις σύγχρονες μορφές οικογένειας

iv. ο εξορθολογισμός του θεσμού της νόμιμης μοίρας με τη μετατροπή της από εμπράγματη κληρονομική μερίδα σε ενοχική-χρηματική αξίωση.

Επίσης, στο πλαίσιο της αναμόρφωσης του Κληρονομικού Δικαίου καταργούνται θεσμοί που είχαν περιπέσει σε αχρησία (εκποίηση της κληρονομίας, νέμηση ανιόντος, αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής). Ακόμη, αναλύονται οι τροποποιούμενες από τον Ν 5303/2026 διατάξεις εκτός του Κληρονομικού Δικαίου και εκτός ΑΚ, καθώς και οι μεταβατικές διατάξεις. Τέλος, παρατίθεται αναλυτικός πίνακας συγκριτικής επισκόπησης των διατάξεων του παλαιού και νέου δικαίου.

Το παρόν έργο φιλοδοξεί να προσφέρει στον νομικό κόσμο έναν έγκυρο επιστημονικό οδηγό στο νέο νομικό τοπίο που δημιούργησε ο Ν 5303/2026 στο πεδίο του Κληρονομικού Δικαίου. Η συστηματική προσέγγιση των νέων διατάξεων σε συσχέτιση με τις μέχρι πρότινος ισχύουσες ρυθμίσεις αναμένεται να αποβεί ιδιαίτερα χρήσιμη για τον μελετητή και τον εφαρμοστή του δικαίου, τους δικηγόρους και συμβολαιογράφους που ασχολούνται με το Κληρονομικό Δίκαιο, καθώς οι παλαιές διατάξεις του Κληρονομικού Δικαίου θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά τη θέσπιση των νέων διατάξεων και, έτσι, θα ισχύουν παράλληλα με τις νέες διατάξεις.