Πρόλογος – Επιστημονική επιμέλεια: Ντίνα Βαΐου & Ίρις Πολύζου

Για πολλά χρόνια οι γυναίκες απουσίαζαν από τις κυρίαρχες αφηγήσεις που αφορούσαν τις μεταναστευτικές ροές στη Μεσόγειο από την Αφρικανική ήπειρο. Ο κόσμος τις φανταζόταν περισσότερο ως Πηνελόπες, υπομονετικές και στάσιμες, σε διαρκή αναμονή της επιστροφής του συζύγου τους. Το ζήτημα της δικής τους μετακίνησης σε άλλο τόπο δεν το εξέταζε κανείς. Υπήρχαν ωστόσο και εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές γυναίκες που μεταναστεύουν, που εγκαταλείπουν την εστία και την οικογένειά τους και διασχίζουν την έρημο και τη Μεσόγειο. Κάποιες δεν φτάνουν ποτέ στον προορισμό τους.

Βασισμένο σε μια μακρόχρονη έρευνα που ξεκινά από τη δεκαετία του 2000, η οποία υλοποιήθηκε στο γεωγραφικό όριο της Ευρώπης –στην Ιταλία και τη Μάλτα–, το βιβλίο Οι κολασμένες της θάλασσας της γεωγράφου Καµίγ Σµολ διερευνά τα ίχνη όσων γυναικών επέζησαν. Μέσω των αφηγήσεων που συλλέχθηκαν, αναπαριστά τις διαδρομές τους, τους σκληρούς αποχωρισμούς, τις συναντήσεις ή τις σχέσεις που σύναψαν στη διάρκεια του ταξιδιού τους. Προσφέρει μια διεισδυτική ανάγνωση της καθημερινότητας των μεταναστριών στα κέντρα υποδοχής, όπου οι διαδρομές τους βρίσκονται είτε σε αναστολή («ούτε πραγματικά εγκατεστημένες») είτε σε αναμονή της αναγνώρισής τους («ούτε πραγματικά απελασμένες») από μια Ευρώπη η οποία συχνά τις απορρίπτει.

Ανασυνθέτοντας τις πολύπλευρες όψεις αυτών των διαδρομών, η συγγραφέας μελετά την ιστορία των μεταναστεύσεων στη Μεσόγειο μέσα από την οπτική των γυναικών που τις έζησαν, αφήνοντας στην άκρη τα δίπολα μετανάστρια-θύμα ή μετανάστρια-ηρωίδα, ώστε να αναδυθεί η αληθινή εμπειρία, ώστε να κατανοήσουμε τα βαθύτερα αίτια και το τι διακυβεύεται στην απόπειρά τους να διασχίσουν γεωγραφικά σύνορα και κόσμους.