Οι τρέχουσες διεθνείς προκλήσεις διαταράσσουν τις γεωπολιτικές ισορροπίες σε διάφορες περιοχές του πλανήτη. Σε παγκόσμιο επίπεδο κυριαρχεί η προσπάθεια των ΗΠΑ να ανασχέσουν τη δυναμική εξέλιξη της Κίνας σε τεχνολογικό και στρατιωτικό επίπεδο, ώστε να παραμείνουν η αδιαμφισβήτητη μοναδική υπερδύναμη για το προβλεπτό μέλλον. Η δεύτερη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ έχει σφραγισθεί από την εκ μέρους του εφαρμογή μιας συναλλακτικής διπλωματίας σε βάρος των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου.

Ο πόλεμος Ρωσίας - Ουκρανίας είχε επιπτώσεις διχαστικές για τον ευρωατλαντικό συνασπισμό, ενώ παράλληλα αποδυνάμωσε τη Ρωσία, που τείνει να καταστεί παρακολούθημα της Κίνας, παρά τις περιστασιακές συμμαχίες της Ρωσίας με Βόρεια Κορέα, Ιράν, Τουρκία κ.ά. Σε αυτό το νέο παγκόσμιο γεωπολιτικό σκηνικό ενδιαφέρουσα είναι η πορεία της Ινδίας, η οποία έχει σχηματίσει με την Κίνα ένα δίδυμο ισχύος, που έχει εστιάσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον στον Ινδικό και στον Ειρηνικό Ωκεανό σε συνδυασμό με τη γεωπολιτική εκκρεμότητα της Ταϊβάν αλλά και την επεκτατική πολιτική της Κίνας προς Νότον.

Το παρόν πόνημα εξετάζει επίσης τους νέους ενεργειακούς σχηματισμούς και τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου τα σημερινά δεδομένα οφείλονται στις παγκόσμιες και περιφερειακές μετατοπίσεις δυνάμεων και στην ανακάλυψη νέων πηγών υδρογονανθράκων. Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Αίγυπτος επιδιώκουν θεσμική συνεννόηση σε μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στο πλαίσιο που θέτει η παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα, στην οποία πρωταγωνιστούν, πέραν των ΗΠΑ και της Ρωσίας, τα ΗΑΕ, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ιράν.