Είναι αδύνατον να στοχαστούμε σήμερα την ιστορία χωρίς να χρησιμοποιήσουμε μια σειρά από έννοιες που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη σκέψη του Μαρξ και χωρίς να τοποθετηθούμε σε έναν ορίζοντα που περιέγραψε και όρισε ο Μαρξ. Τελικά, θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε αν υπάρχει κάποια διαφορά μεταξύ τού να είναι κανείς ιστορικός και του να είναι μαρξιστής.

Michel Foucault

Ο Πιερ Μασερέ ακολουθεί σε αυτή τη μελέτη το μονοπάτι που οδηγεί από τον Φουκώ στον Μαρξ και επιχειρεί να διαβάσει ορισμένες από τις κομβικές έννοιες του Μαρξ υπό το φως των αναλύσεων του Φουκώ. Παρουσιάζει έτσι μια πρωτότυπη εισαγωγή στη θεωρία του Μαρξ για τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής και συγχρόνως αναδεικνύει την επικαιρότητα των επεξεργασιών του Φουκώ για τις έννοιες της εξουσίας, της αντίστασης και της βιοπολιτικής. Προτείνει, σε αυτή τη βάση, την έννοια του «παραγωγικού υποκειμένου» ως ένα κομβικό σημείο συνάντησης των δύο στοχαστών και ως κλειδί για την κατανόηση του μηχανισμού της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.

Η τρίτη και επαυξημένη έκδοση του βιβλίου δεν υπογραμμίζει μόνο τη θεωρητική σημασία και τη διαρκή επικαιρότητα της προβληματικής του Μασερέ· επισημαίνει επίσης την κρισιμότητα μιας ερευνητικής πρακτικής που, αντί να αντιμετωπίζει το έργο του Μαρξ ως κάποιο κλειστό σύστημα «αλήθειας», επιμένει στον ανοιχτό και ερευνητικό του χαρακτήρα, οργανώνοντας τη συνάντηση του έργου αυτού με εκείνο ενός στοχαστή όπως ο Φουκώ, που όρισε τη σύγχρονη υλιστική ριζοσπαστική σκέψη.

Αυτήν ακριβώς την ερευνητική πρακτική επιχειρούμε να προεκτείνουμε εγκαινιάζοντας τις «Παρεκκλίσεις», τη νέα σειρά των εκδόσεων Εκτός Γραμμής, της οποίας προγραμματικό αίτημα είναι ακριβώς η συνάντηση της μαρξιστικής θεωρίας με προβληματικές που μπορεί τυπικά να μην εγγράφονται στην επικράτειά της, αλλά που το σύγχρονο υλιστικό φορτίο τους είναι δυνατόν να ωθήσει στην ανανέωσή της, να επεκτείνει τη δραστικότητά της, να προσδώσει νέα προοπτική σε πλευρές εξαιρετικά κρίσιμες για τη θεωρητική της εγκυρότητα.