Οι πρώτες δημοσιεύσεις των θεματικών δημοσιογραφικών κειμένων του Νίκου Καζαντζάκη (1883-1957) σε συνέχειες στον αθηναϊκό Τύπο είναι οι γραπτοί μάρτυρες των φάσεων που διέτρεξε η ιδεολογική και κοινωνική διαμόρφωση του στοχαστή Καζαντζάκη κατά την περίοδο 1925-1946.

Πρόκειται για τις ανταποκρίσεις του από τη σοβιετική Ρωσία σχετικά με την πολιτική, οικονομική και μορφωτική επικαιρότητα του σοβιετικού καθεστώτος το 1925, για τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο κατά το πρώτο εξάμηνο της εξέλιξής του από την Ισπανία, για το οδοιπορικό του, επίσης, «Ένα ταξίδι εις την Πελοπόννησον», που γράφει και δημοσιεύει σε συνέχειες τους δύο τελευταίους μήνες του 1937 από τις στήλες της εφημερίδας Η Καθημερινή. Εδώ ανήκει και το χειρόγραφο του Καζαντζάκη «Ταξιδέβοντας. Αγγλία» (φθινόπωρο 1939-1940), από το οποίο προέκυψαν η έκδοση του βιβλίου του Ταξιδεύοντας Γ΄. Αγγλία (1941) για την κοινωνική φυσιογνωμία της Μεγάλης Βρετανίας στα πρόθυρα του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, και η σειρά «Ταξιδεύοντας» των άρθρων του στην Καθημερινή, όταν το καλοκαίρι του 1940 ξεκίνησε η Μάχη της Αγγλίας.

Με τα κείμενά του αυτά, ο Καζαντζάκης απέδωσε σημαίνουσες όψεις της ελληνικής εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής σε αποφασιστικές στιγμές της ελληνικής και ευρωπαϊκής ιστορίας κατά την πρώτη πεντηκονταετία του 20ού αιώνα. Η αυθεντικότητα και ο χαρακτήρας της «μαρτυρίας εποχής» που αντιπροσωπεύουν οι πρώτες δημοσιεύσεις των λεγόμενων δημοσιογραφικών κειμένων του στον αθηναϊκό Τύπο, εξασφαλίζουν στον ερευνητή ως υλικό το προβάδισμα στον χώρο της ιστορικής και φιλολογικής έρευνας έναντι των ταξιδιωτικών του βιβλίων, η συγγραφή των οποίων ακολούθησε.

Σήμερα, θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί η αυτοτελής φιλολογική έκδοσή τους, με τον απαιτούμενο ιστορικό και πραγματολογικό σχολιασμό. Για να είναι σε θέση ο σύγχρονος αναγνώστης να γνωρίσει και ανάλογα να εκτιμήσει την ιδεολογική στάση που διαμόρφωσε, και διά του Τύπου υπηρέτησε, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες λογοτέχνες απέναντι σε αποφασιστικά γεγονότα της ελληνικής και της ευρωπαϊκής ιστορίας στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα.