Επιτραπέζιο Παιχνίδι Το Kalaha – Mancala (Καλάχα - Μανκάλα) είναι ένα επιτραπέζιο παιχνίδι τακτικής για 2 παίκτες, το οποίο ξεκίνησε από τη Βαβυλώνα, την Αίγυπτο και την Αραβία και εξαπλώθηκε από εκεί σε Δύση και Ανατολή.

Πρόκειται για το γενικό όνομα πολλών επιτραπέζιων παιχνιδιών τακτικής με 2 παίκτες εναλλασσόμενης σειράς. Παίζεται με μικρές πέτρες, φασόλια ή σπόρους και σειρές από τρύπες ή λάκκους στο χώμα, μία τάβλα ή άλλη επιφάνεια παιχνιδιού. Τοποθετούμε πέτρες στις τρύπες και τις μετακινούμε κυκλικά, με κεντρικό στόχο να αιχμαλωτίσουμε πιο πολλές μπάλες από τον αντίπαλό μας.

Στην κατηγορία «Μανκάλα» περιλαμβάνονται πολλά δημοφιλή παιχνίδια:

• Ali Guli Mane ή Pallanguzhi: Παίζεται στη Νότια Ινδία.
• Omanu guntalu στο Τελούγκου: Παίζεται σε αγροτικές περιοχές της Τελανγκάνα Ινδίας.
• Bao la Σουαχίλι: Παίζεται στο μεγαλύτερο μέρος της ανατολικής Αφρικής, σε Κένυα, Τανζανία, Κομόρες, Μαλάουι και ορισμένες περιοχές του Κονγκό και του Μπουρούντι.
• Congkak: Στη Νότια Ασία από τις Μαλδίβες προς τις Φιλιππίνες, επίσης γνωστό ως Dakon, Ohvalhu, Sungka κ.ά.
• Kalah: Στη Βόρεια Αμερική είναι η δημοφιλέστερη παραλλαγή στον δυτικό κόσμο.
• Oware (awalé, awélé): Στο Ασάντι, σε όλο τον κόσμο, σε όλη τη δυτική Αφρική και στην Καραϊβική.
• Toguz korgool ή Toguz kumalak: Παίζεται στο Κιργιστάν και στο Καζακστάν.

Υπάρχουν περισσότερα από 800 ονόματα για παραδοσιακά παιχνίδια μανκάλα και 200 ονόματα για νέα παιχνίδια. Από μελέτη των κανόνων του μανκάλα προέκυψαν πληροφορίες για την κατανομή του, που συνδέεται με μεταναστευτικές διαδρομές εκατοντάδων χρόνων. Το παιχνίδι παιζόταν στην Αίγυπτο για περισσότερο από 1.000 χρόνια προ Χριστού και διαδόθηκε σε άλλα μέρη της Αφρικής, προφανώς από εμπόρους που ταξίδευαν στον Νείλο.

Η λέξη μανκάλα (منقلة) προέρχεται από την αραβική λέξη naqala (نقلة), που σημαίνει κυριολεκτικά «κίνηση». Δεν είναι όνομα παιχνιδιού, αλλά όλης της κατηγορίας με τα παιχνίδια που περιλαμβάνει. Η ονομασία χρησιμοποιείται σε Συρία, Λίβανο και Αίγυπτο, αλλά δεν αντιστοιχίζεται πάντα στο ίδιο παιχνίδι και μερικές φορές χρησιμοποιείται για το τάβλι. Είναι παιχνίδι που πρωτοεμφανίστηκε στην Αφρική και αργότερα στην αρχαία Εγγύς Ανατολή.

Γενικοί κανόνες: Τα περισσότερα μανκάλα παίζονται με τον ίδιο τρόπο. Οι παίκτες αρχίζουν τοποθετώντας έναν ορισμένο αριθμό πετρών, όπως ορίζεται για το κάθε παιχνίδι, σε κάθε τρύπα της βάσης. Κάθε παίκτης μπορεί να μετρήσει τις πέτρες για να προγραμματίσει το παιχνίδι του. Ο γύρος του παιχνιδιού περιλαμβάνει αφαίρεση όλων των πετρών από τον λάκκο, «σπορά» των πετρών (αλληλουχία μιας πέτρας ανά τρύπα) και αιχμαλώτιση. Οι Άγγλοι περιγράφουν το παίξιμο ως «μέτρα και αιχμαλώτισε». Αν και οι λεπτομέρειες διαφέρουν αρκετά, αυτή η γενική ακολουθία ισχύει για όλα τα παιχνίδια.

Προγενέστερα τεκμήρια για την ύπαρξη του παιχνιδιού είναι κεραμικά θραύσματα και σκαλισμένοι πέτρινοι πίνακες που βρέθηκαν σε Αξουμίτικες περιοχές στη Ματάρα (Ερυθραία) και Γιέχα (Αιθιοπία), τα οποία χρονολογούνται από τον 6ο και τον 7ο αιώνα μ.Χ., αντίστοιχα. Η έμπνευση του παιχνιδιού από γεωργική δραστηριότητα και η απλότητά του το συνδέουν με τις αρχές του πολιτισμού. Ωστόσο, δεν υπάρχουν τεκμήρια για περισσότερα από 1.300 χρόνια ύπαρξης.

Για πολλούς ιστορικούς το μανκάλα είναι το αρχαιότερο παιχνίδι στον κόσμο με βάση τα αρχαιολογικά ευρήματα που βρέθηκαν στην Ιορδανία και χρονολογούνται περί το 6.000 π.Χ. Το παιχνίδι ίσως ήδη παιζόταν από τους αρχαίους Ναβαταίους.

Στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας το έπαιζαν ως bohnenspiel και στη Βοσνία παίζεται ακόμη ως ban-ban. Σε Σερβία και Ελλάδα βρέθηκαν μανκάλα («Μαντόλι» στις Κυκλάδες). Δύο πίνακες Μανκάλα από τις αρχές του 18ου αιώνα βρίσκονται στο κάστρο Weikersheim στη νότια Γερμανία.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι πολύ δημοφιλές σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Ένα παιχνίδι μανκάλα που ονομάζεται «warra» παιζόταν ακόμη στη Λουιζιάνα στις αρχές του 20ού αιώνα και μια εμπορική έκδοση που ονομάζεται «kalah» έγινε δημοφιλής στη δεκαετία του 1940.

Με οδηγίες στα ελληνικά και στα αγγλικά.

ΠΑΙΚΤΕΣ : 2

ΗΛΙΚΙΕΣ : Από 6 έως 108 ετών.

Με 72 ξύλινες μπάλες σε ξύλινη βάση - κασετίνα που διπλώνει.

Μέγεθος : 13,2 Χ 24,4 και ύψος 4,8 εκ.