Συμπληρώνονται φέτος 160 χρόνια από την κυκλοφορία του έργου «Απομνημονεύματα τινά της Επαναστάσεως του 1821» (Τρίπολη 1864) του πολυπράγμονα και δραστήριου Γορτύνιου στην καταγωγή, Φιλικού και Αγωνιστή, Στεφάνου Ιω. Στεφανοπούλουλου (1790-1869). Ο Στεφανοπούλουλος, εκπροσωπώντας τη μερίδα των στρατιωτικών, θέλησε να φωτίσει με ευρηματικότητα και πάθος την οπτική αυτή γωνία, τέσσερις περίπου δεκαετίες ύστερα από το μείζον γεγονός της ίδρυσης του πρώτου ανεξάρτητου ελληνικού κράτους (1830).

Η ενασχόληση με τον συγκεκριμένο Απομνημονευματογράφο ξεκίνησε λίγο πριν από το ιωβηλαίο των 200 χρόνων της Επανάστασης του 1821 και ολοκληρώθηκε φέτος, με σκοπό να αναδείξει έναν σχετικά άγνωστο πρωταγωνιστή, ο οποίος έδωσε το «παρών» του στα υπαρκτικά δρώμενα της γενιάς του.

Δύο πυλώνες υπογραμμίζονται στο γεμάτο συναισθηματικά φορτία αφήγημα του Στεφανοπούλουλου. Ο πρώτος σχετίζεται με τον φόβο που αισθάνονταν οι επιστρατευμένοι χωρικοί απέναντι στους Οθωμανούς αντιπάλους τους. Ο φόβος αυτός τους οδηγούσε να εγκαταλείπουν τις θέσεις τους και να τρέπονται σε άτακτη φυγή. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης θεωρούνταν ο πιο κατάλληλος άνθρωπος για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

Ο δεύτερος πυλώνας σχετίζεται με την εκπαίδευση, από την οποία θα έπρεπε να περάσουν όλοι οι επίδοξοι αγωνιστές, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τον Οθωμανό αντίπαλο. Ο στόχος ήταν να εκπαιδευθούν στον «φόνο» του αλλογενή εχθρού.

Στις δύο αυτές περιπτώσεις, η απελπισία και το απόλυτο αδιέξοδο έδιναν δύναμη στους ανθρώπους που βρίσκονταν «εν εσχάτη ενδεία». Σημαντικός σύμβουλος στην υπέρβαση του φόβου ήταν ο Γέρος του Μωριά, ο οποίος κατέθεσε μετά τη μάχη στο Βαλτέτσι (12-13 Μαΐου 1821) ότι «εκείνος ο πόλεμος εστάθη η ευτυχία της Πατρίδος». Μία νίκη που έδωσε τη δυναμική και τον αέρα για την άλωση της Τριπολιτσάς στις 23 Σεπτεμβρίου 1821.

Μέσα από την έρευνα, τη βάσανο και τις διεργασίες αυτές γεννήθηκε το έργο που έχετε στα χέρια σας «Αποκρυπτογραφώντας τον αινιγματικό Φιλικό Στέφανο Ιω. Στεφανόπουλο (1790-1869) στον επαναστατημένο Μωριά του 1821. Τα Απομνημονεύματά του»!