Η ιστορία του Δία Κοκκειανού Χρυσοστόμου (περίπου 40-120 μ.Χ.) από την Προύσα της Βιθυνίας είναι γεμάτη αντιφάσεις και μετασχηματισμούς. Κληρονόμησε μεγάλα κτήματα και χρέη από τον γενναιόδωρο πατέρα του, τον Παυσικάτη. Αποδείχθηκε ικανός ρητορικός και εχθρός των φιλοσόφων.

Κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του, επισκέφθηκε τη Ρώμη κατά την εποχή του αυτοκράτορα Βεσπασιανού (69-79) και ενέδωσε στη Στοά. Ιδίως κριτικός προς τον αυτοκράτορα Δομιτιανό (81-96), το 82 μ.Χ. απελάθηκε από τον Δομιτιανό από την Ιταλία και τη Βιθυνία και περιπλανήθηκε σε φτώχεια, κυρίως σε χώρες βόρεια του Αιγαίου, μέχρι τον Δούναβη και τους πρωτόγονους Γέτες.

Το 97 μ.Χ. απηύθυνε δημόσια λόγο σε Έλληνες συγκεντρωμένους στην Ολυμπία και έγινε δεκτός στη Ρώμη από τον αυτοκράτορα Νέρωνα (96-98), και επέστρεψε στην Προύσα. Όταν επέστρεψε ξανά στη Ρώμη το 98-99 για την πρεσβεία ευχαριστίας, έγινε στενός φίλος του αυτοκράτορα Τραϊανού. Το 102 ταξίδεψε στην Αλεξάνδρεια και αλλού.

Στην εμπλοκή του σε μια αγωγή σχετικά με σχέδια για την αναβάθμιση της Προύσας με δικά του έξοδα, παρουσίασε την υπόθεσή του στον κυβερνήτη της Βιθυνίας, Πλίνιο τον Νεότερο (111-112). Η υπόλοιπη ζωή του είναι άγνωστη.

Οι περισσότερες από τις σωζόμενες Διάνοιες (ή Ομιλίες) του Δίο αναφέρονται σε πολιτικά ζητήματα (τα πιο σημαντικά αφορούν τις υποθέσεις στη Βιθυνία και παρέχουν πολύτιρες λεπτομέρειες για τις συνθήκες στην Μικρά Ασία) ή ηθικά ερωτήματα (κυρίως γραμμένα σε μεταγενέστερη φάση της ζωής του· περιέχουν πολλά από τα καλύτερα γραπτά του). Κάποια φιλοσοφικά και ιστορικά έργα, συμπεριλαμβανομένου ενός για τους Γέτες, έχουν χαθεί.

Αυτό που απομένει από το σύνολο του έργου του τον καθιστά εξέχοντα στην αναγέννηση της ελληνικής λογοτεχνίας στο τελευταίο μέρος του πρώτου αιώνα και την πρώτη μέρος του δεύτερου. Η έκδοση της Βιβλιοθήκης Κλασικών του Λομπ του Δίο Χρυσοστόμου είναι σε πέντε τόμους.