Το βιβλίο αυτό αναφέρεται στην εμφάνιση και εξέλιξη των ελληνικών φύλων, αλλά και των προδρομικών πολιτισμών που εμφανίστηκαν την παλαιολιθική και νεολιθική εποχή, καθώς και την εποχή του χαλκού όπου αναπτύχθηκαν ο κυκλαδικός και ο μινωικός πολιτισμός, με αποκορύφωμα την καθιέρωση του λαμπρού μυκηναϊκού πολιτισμού.

Το λυκαυγές της ελληνικής ιστορίας ανάγεται στα «γεωμετρικά χρόνια» -που ονομάστηκαν έτσι από τις μορφές της τέχνης της περιόδου- με τη χρήση της αλφαβητικής γραφής και κύρια πηγή τα ομηρικά έπη. Αυτή την περίοδο συντελείται ο αποικισμός των παραλίων της Μικράς Ασίας όπου αναπτύχθηκαν οι πρώτες φιλοσοφικές θεωρίες.

Ακολουθούν τα «αρχαϊκά χρόνια» ή «αρχαϊκή εποχή», που χαρακτηρίζονται από τον μεγάλο αποικισμό, με αποτέλεσμα ο ελληνικός πολιτισμός να καλύψει το μεγαλύτερο μέρος της μεσογειακής λεκάνης και του Εύξεινου Πόντου. Την περίοδο αυτή συντελούνται κοινωνικοπολιτικές μεταβολές με την ανάπτυξη των ελληνικών πόλεων-κρατών, με κορυφαίες τη Σπάρτη και την Αθήνα.