Η δημιουργία ενός ημερολογίου —ή, ακριβέστερα, ενός εικονογραφημένου λογοτεχνικού αλμανάκ— υπήρξε ένα ακόμα εκδοτικό μας όνειρο, λόγω της αδυναμίας μας στα παλιά ευρωπαϊκά αλμανάκ, όπως εκείνα του Insel Verlag με την υψηλή Jugendstil αισθητική και την συλλεκτική πλέον αξία.

Η ευκαιρία παρουσιάστηκε με τις ευφάνταστες συνταγές του Γιάννη Πάσχου, μία για κάθε μήνα, που στην πρώτη εκδοχή τους δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Χάρτης· έδωσαν την ιδέα για ένα αλμανάκ φανταστικής γαστρονομίας. Σχεδόν αυτονόητος συνομιλητής του συγγραφέα ένας πραγματικός παραμυθάς με καλλιγραφική χάρη, ο Edward Lear — δικό του και το σχέδιο που κοσμεί το εξώφυλλο, το οποίο επιχρωματίστηκε κατά τα πρότυπα και με την καθαρότητα των παλαιών χρωμολιθογραφιών.

Το ημερολόγιο/αλμανάκ της Περισπωμένης ανήκει στην παράδοση της λογοτεχνίας του παραλόγου: ιστορίες και εικόνες αψηφούν τη συμβατική λογική, υπακούοντας σε δικά τους αδιόρατα νήματα. Ο Πάσχος, γνωρίζοντας πολύ καλά πώς να αναμείξει, στο μεγάλο μπωλ της αφήγησης, χρηστικό και φανταστικό λεξιλόγιο, παρουσιάζει τις ιστορίες του σαν να ήταν απόλυτα λογικές, ενώ ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται το παράδοξο, όπως συμβαίνει στη nonsense literature.

Τα σχέδια του Ληρ δεν συνοδεύουν απλώς τις συνταγές, ούτε όμως και αποσαφηνίζουν τη διαδικασία· λειτουργούν μάλλον ως σιωπηλή υπενθύμιση ότι το παράλογο χρειάζεται ακρίβεια και ότι η ακρίβεια, όταν παρατραβήξει, γίνεται παράλογη. Το αποτέλεσμα είναι ένας παιγνιώδης διάλογος, όπου το παράλογο λειτουργεί ως εναλλακτικός και σίγουρα πανηγυρικός τρόπος κατανόησης του έτσι κι αλλιώς παράλογου κόσμου μας.

Κείμενα: Γιάννης Πάσχος

Σχέδια: Edward Lear