Έχει πραγματικά θεμελιωθεί μια εμπειριστική κριτική κα- θολικών αξιώσεων του στοχασμού; Γνωρίζουμε ότι αυτό είναι το πρόβλημα του Καντ. Ο Kαντέν Μεγιασού όμως δείχνει με εκπληκτική σφοδρότητα ότι μια άλλη κατα- νόηση αυτής της κριτικής –που έχει μείνει, κατά κάποιον τρόπο, κρυφή–, πολύ πιο «φυσική», καταλήγει σε έναν επιμερισμό των βλέψεων της σκέψης πολύ διαφορετικό από εκείνον που πρότεινε ο Καντ.

Αποδεικνύει, πράγματι, ότι ένα μόνο πράγμα είναι απολύτως αναγκαίο: η ενδεχο- μενικότητα των νόμων της φύσης. Αυ τός ο ολοκαίνουρ- γιος κόμβος μεταξύ των αντικρουόμενων τροπικοτήτων εγκαθιστά τον στοχασμό εντός μιας τελείως διαφορετι- κής σχέσης με την εμπειρία του κόσμου, μιας σχέσης που καταστρέφει ταυτόχρονα τις αξιώσεις «περί αναγκαιότητας» της κλασικής μεταφυσικής και τον «κριτικό» επιμερισμό ανάμεσα στο εμπειρικό και το υπερβατολογικό.

Αυτή η αξιόλογη «κριτική της Κριτικής» εισάγεται εδώ χωρίς περιστροφές, στοχεύοντας στο ουσιώδες με ένα ύφος ιδιαίτερα σαφές και περιγραφικό. Εξουσιοδοτεί εκ νέου ως πεπρωμένο της σκέψης το Απόλυτο και όχι την «περα- τότητα» στην οποία αρεσκόμαστε, αφήνοντας την ηθική –ή την «επιστροφή του θρησκευτικού»– να χρησιμεύει ως φανταστικό συμπλήρωμα της ψυχής.

Ο Καντέν Μεγιασού, απόφοιτος της École Normale Supérieure (Ulm), διδάσκει φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Παρίσι Ι Πάνθεον- Σορβόνη. Έχει δημοσιεύσει επίσης τα έργα Le Nombre et la Sirène. Un déchiffrage du Coup de dès de Mallarmé (Fayard, 2011) και Metaphysique et fiction des mondes hors-science (Aux forges de Vulcain, 2014).

στο εξώφυλλο: Mark Rothko, Άτιτλο (από τη σειρά «Μαύρο σε γκρι»), 1969-1970 (Εθνική Πινακοθήκη, Washington, DC)