Οι κριτικοί, όχι μόνο οι επαγγελματίες, έχουν ανασταλτικό ρόλο με τη δραστηριότητά τους. Τα έργα μπαίνουν σε πλαίσιο, το οποίο ο κριτής το καταστήνει από δικά του στοιχεία, καθώς παρόμοια έργα δεν διατίθενται στα καταστήματα. Η δουλειά της κριτικής είναι δύσκολη, περίπλοκη και ευεργετική όταν γίνεται σωστά. Υπάρχει ο φαύλος κύκλος, όπου οι δημιουργοί πρέπει να μειώνονται για να φουντώνουν οι κριτικοί, με τους λογοτέχνες να γίνονται κριτικοί και να ασκούν κριτική στα λογοτεχνικά έργα. Σημαντική είναι η αγωνία του δημιουργού όταν η δουλειά του χειροκροτείται, αλλά ο ίδιος δεν την εκτιμά. Αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα και σημαντικό για την αξία των κριτικών ερευνών.

Ο ρόλος του αναγνώστη είναι σωτήριος, ως πολύτιμος σύμμαχος του τεχνίτη, που επιλέγει τα έργα και ενάντια στους κριτικούς τα προστατεύει. Το αναγνωστικό κοινό, ανά τους αιώνες, έχει ξαναφέρει στο προσκήνιο πολλά καταχωνιασμένα έργα. Πρέπει όμως το κοινό να έχει τη δυνατότητα να διαβάζει σωστά και να διαπαιδαγωγείται κατάλληλα, ώστε να μην παραμορφωθεί το κριτήριο και η αισθητική του αντίληψη.

Μέλπω Αξιώτη