Από πολύ παλιά αλλά και σήμερα στα πλαίσια της συνεχιζόμενης παγκοσμιοποίησης όλο και πιο συχνά συναντάμε περιπτώσεις ατόμων που ζουν και εργάζονται σε μια χώρα αλλά αποκτούν εισοδήματα από πηγές που βρίσκονται σε άλλο κράτος. Για παράδειγμα Έλληνας φορολογικός κάτοικος της Ελλάδας αποκτά εισόδημα από επιχείρηση που εδρεύει και έχει δραστηριότητα στην Ολλανδία ή φορολογικός κάτοικος Καναδά αποκτά στην Ελλάδα εισόδημα από ακίνητα ή Κινέζικη εταιρεία δραστηριοποιείται στην Ελλάδα μέσω υποκαταστήματός της κλπ.

Γενικός κανόνας στην φορολογία εισοδήματος είναι ότι ο φορολογούμενος που έχει τη φορολογική κατοικία του στην Ελλάδα υπόκειται σε φόρο για το φορολογητέο εισόδημά του που προκύπτει στην ημεδαπή και την αλλοδαπή, δηλαδή για το παγκόσμιο εισόδημά του που αποκτάται μέσα σε ορισμένο φορολογικό έτος και επίσης ότι ο φορολογούμενος που δεν έχει τη φορολογική κατοικία του στην Ελλάδα υπόκειται σε φόρο για το φορολογητέο εισόδημά του που προκύπτει στην Ελλάδα και αποκτάται μέσα σε ορισμένο φορολογικό έτος.

Σε κάθε κράτος υπάρχει και διαφορετικό φορολογικό σύστημα ανάλογα με την κάθε φορά οικονομική και κοινωνική πολιτική της κυβέρνησής του. Έτσι συμβαίνει κάτοικος Ελλάδας που αποκτά εισόδημα πχ. στην Αίγυπτο να φορολογείται το εισόδημα στην χώρα που το αποκτά σύμφωνα με το ισχύον φορολογικό σύστημα της Αιγύπτου και στην συνέχεια να υπάρχει υποχρέωση να δηλωθεί και φορολογηθεί ξανά στην Ελλάδα λαμβάνοντας υπόψιν ή αγνοώντας τον φόρο που πληρώθηκε για το εισόδημα αυτό στην αλλοδαπή.

Για να αντιμετωπιστούν προβλήματα που προκύπτουν από την διπλή φορολόγηση των εισοδημάτων των παραπάνω περιπτώσεων τα κράτη άρχισαν να συνάπτουν μεταξύ τους συμφωνίες με τις οποίες επιτυγχάνουν την φορολόγηση εισοδήματος ή κεφαλαίου από το ένα μόνο κράτος, ενώ ταυτόχρονα ορίζεται ποιο θα είναι αυτό το κράτος. Οι διακρατικές αυτές συμφωνίες-συμβάσεις καλούνται Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (Σ.Α.Δ.Φ.). Συνάπτονται μεταξύ δύο κρατών – μερών γι’ αυτό και συχνά αποκαλούνται διμερείς διεθνείς συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας.

Η Ελλάδα ξεκίνησε από τη δεκαετία του 1950 και μέχρι σήμερα έχει υπογράψει με πολλά κράτη Σ.Α.Δ.Φ. Σαν μέλος του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Ο.Ο.Σ.Α.) η χώρα μας στις διαπραγματεύσεις για την σύναψη Σ.Α.Δ.Φ. με άλλα κράτη-μέλη και μη μέλη του Ο.Ο.Σ.Α. ακολουθεί το Πρότυπο της Σύμβασης του Ο.Ο.Σ.Α. το οποίο περιλαμβάνει : α) το κείμενο της Σ.Α.Δ.Φ. και β) τα ερμηνευτικά σχόλια (Commentaries) που ερμηνεύουν και επεξηγούν τις διατάξεις των άρθρων του Προτύπου.

Το Συμβούλιο του ΟΟΣΑ, στις 21 Νοεμβρίου 2017, ενέκρινε την επικαιροποίηση του μοντέλου του 2017 στο πρότυπο φορολογικής σύμβασης του ΟΟΣΑ το οποίο υλοποιεί τις τροποποιήσεις που έγιναν το έτος 2015. Οι Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (Σ.Α.Δ.Φ.) αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του Ελληνικού φορολογικού δικαίου. Η Ελλάδα, υιοθετώντας ως πρότυπο την ανωτέρω Σύμβαση, έχει δημιουργήσει ένα δίκτυο 57 διμερών συμβάσεων για την αποφυγή της διπλής φορολογίας τις οποίες παρουσιάζομε στην παρούσα έκδοση.