Απομνημονεύματα της στρατιωτικής περιπέτειας του Ξενοφώντα στην Ασία. Βιβλία Α΄-Γ΄: Εκστρατεία του Κύρου κατά του Αρταξέρξη. Μάχη στα Κούναξα. Το ελληνικό στράτευμα εγκαταλελειμμένο από συμμάχους μετά τον θάνατο του Κύρου στην άγνωστη χώρα. Κάθοδος των Μυρίων. Η πορεία των Ελλήνων μισθοφόρων από τα ενδότερα της Ασίας προς τον Εύξεινο Πόντο. Στη χώρα των Καρδούχων και των Αρμενίων.

Ο Ξενοφών γεννήθηκε ανάμεσα στο 440 και 425 π.Χ. Καταγόταν από εύπορη οικογένεια της Αθήνας και ως νέος υπήρξε μαθητής του Σωκράτη. Η αγάπη του για τη στρατιωτική ζωή, συνέπεια ίσως και του θαυμασμού του στο Δωρικό πρότυπο, υπερνίκησε την κλίση του προς τη φιλοσοφία. Το 401 π.Χ. πήγε στην Περσία, όπου ακολούθησε τον Κύρο στην εκστρατεία του εναντίον του αδελφού του Αρταξέρξης Β`.

Μετά τη μάχη στα Κούναξα εκλέχθηκε από τους Μυρίους Έλληνες μισθοφόρους στρατηγός. Τα έργα του Ξενοφώντα, ιστορικά, φιλοσοφικά και διδακτικά, είναι, αφ` ενός, σπουδαία πηγή για τα γεγονότα της εποχής του και, αφ` ετέρου, σύνθεση ηθικών και παιδαγωγικών στοχασμών, σε πνεύμα απλότητας, ενώ χαρακτηρίζονται από τον έντεχνο και διαυγή αττικό λόγο.