Η Παιδαγωγική Ψυχολογία είναι μια εφαρμοσμένη επιστήμη, η οποία ασχολείται όχι μόνον με την περιγραφή και την ερμηνεία της συμπεριφοράς του μαθητή, αλλά κυρίως με τις προϋποθέσεις, τις δυνατότητες και τα όρια της επίδρασης των παιδαγωγικών περιστάσεων με σκοπό την βελτίωση της αποτελεσματικότητας της παιδαγωγικής και διδακτικής πράξης.

Για αυτό θεωρείται ως η επιστήμη του εκπαιδευτικού κατ’ εξοχήν, η οποία του εξασφαλίζει γνώσεις, ιδέες και θεωρίες. Τα εφόδια ωστόσο αυτά δεν προσφέρονται για άμεση κατανάλωση και εφαρμογή, αλλά για αναστοχαστική αξιοποίηση, η οποία ευαισθητοποιεί τον εκπαιδευτικό κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να κρατάει το μυαλό και τα μάτια του ανοιχτά, για να μπορεί να δέχεται χωρίς προκατάληψη και ακαμψία την καινούργια γνώση και να διδάσκεται από την ίδια την εμπειρία του.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο η εκπαίδευση δεν καταντάει ρουτίνα αρχών και μεθόδων αλλά δημιουργική εργασία, μέσα από την οποία αναγεννιέται κάθε μέρα ο εκπαιδευτικός.