Το βιβλίο αυτό αποπειράται να συνθέσει τις πολλαπλές και εν πολλοίς αντιφατικές συνιστώσες του τρέχοντος ιστορικού γίγνεσθαι. Είναι προϊόν της συγκυρίας, δίχως όμως να επικεντρώνεται στη συγκυρία. Είναι ένα κείμενο για την πολιτική, δεν είναι όμως ένα ευθέως πολιτικό κείμενο. Εμπνέεται από συγκεκριμένες καταστάσεις, παραμένει όμως αφηρημένο και εκ πρώτης όψεως αποστασιοποιημένο.

Αναζητώντας τις μεγάλες γραμμές και συναρτήσεις που επηρεάζουν την πορεία του κόσμου, το κείμενο πραγματεύεται το αδιέξοδο. Στην ύψιστη ίσως ειρωνεία του νεωτερικού πολιτισμού και του Διαφωτισμού, αποκαλύπτεται η έντεχνη απόκρυψη των πραγματικών εξουσιών πίσω από αδιαπέραστα πέπλα αδιαφάνειας. Δημιουργείται ένα υπό εξέλιξη εξουσιαστικό σύστημα που δεν χρειάζεται να παράγει χρησμούς ούτε να ομιλεί, ούτε να αξιολογεί ή να εκλογικεύει.

Το “σύστημα” αυτό φαίνεται ότι δεν απειλείται από τους αντιφρονούντες ούτε πτοείται από τις εσωτερικές του αντιφάσεις. Ο τίτλος του βιβλίου αναφέρεται στον απρόσωπο και αόρατο Λεβιάθαν, που λειτουργεί σαν αυτόματο, καλοκουρδισμένο “μηχάνημα”. Σε αυτό το “μηχάνημα” δεν χρειάζονται επιθυμίες ή επιδιώξεις. Υπάρχει για να εγχαράσσει την εντολή “τίμα τους ανωτέρους σου” στους “υπόδικους”, τους οποίους καταδυναστεύει μια μετα-ανθρώπινη εξουσία χωρίς αξίες ή πηγή νομιμοποίησης.

Η κατάρρευση δεν είναι μιας στιγμής πράξη, αλλά μια θεμελιώδης παύση, μια οργανωμένη παρακμή. Παρά την απουσία ελπίδας για τους ανθρώπους, η ελπίδα παραμένει άπειρη, ακόμη κι αν δεν μπορεί πια να μας δίνεται παρά μόνο για χάρη των απελπισμένων.

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1937. Είναι ομότιμος καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έχει διατελέσει καθηγητής σε πολλά γνωστά πανεπιστήμια. Έχει αναγνωριστεί για τη συμβολή του στην κοινωνιολογία και την πολιτική επιστήμη και έχει κατέχει πολλές σημαντικές θέσεις στην ακαδημαϊκή και πολιτική κοινότητα.

Εικαστικό εξωφύλλου: Ιβάν Κλιουν, Διαγώνιοι στον Χώρο, 1922-23, υδατόχρωμα και κιμωλία σε χαρτί επικολλημένο σε χαρτόνι.