Το Διεθνές Συνέδριο με τίτλο "Κλασική παράδοση και νεωτερικά στοιχεία" στην πλαστική της Ρωμαϊκής Ελλάδας πραγματοποιήθηκε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης τον Μάιο του 2009 με πρωτοβουλία των υπογραφόμενων και με συμμετοχή 37 ομιλητών.

Η διοργάνωση ενός διεθνούς συνεδρίου για τη γλυπτική της Ελλάδας στη ρωμαϊκή εποχή σε ελληνικό έδαφος θεωρούμε ότι απετέλεσε ένα αξιοσημείωτο γεγονός στα αρχαιολογικά πράγματα του τόπου. Και αυτό γιατί η αρχαιολογική έρευνα στην Ελλάδα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την ελληνική πλευρά, δεν είχε δώσει έως πρόσφατα τη δέουσα σημασία στη μελέτη της εποχής αυτής παρά τις προσπάθειες ορισμένων μελετητών και παρά τον πλούτο και την ποιότητα των σωζόμενων μνημείων.

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, παρατηρείται στο ζήτημα αυτό σημαντική μεταβολή, όπως προκύπτει από διδακτορικές διατριβές που εκπονούνται σε ελληνικά Πανεπιστήμια, αλλά και από σχετικές αρχαιολογικές δραστηριότητες, όπως επιστημονικά συνέδρια και κυρίως εκθέσεις -μόνιμες και περιοδικές- στα ελληνικά μουσεία.

Εξάλλου, σημαντικά ευρήματα που ήλθαν στο φως με την ανασκαφική έρευνα, και μάλιστα σύνολα γλυπτών ιδιαίτερης καλλιτεχνικής και ιστορικής σημασίας, κάνουν επιτακτική την ανάγκη να δημιουργηθεί ένας ευρύς κύκλος μελετητών, ιδιαίτερα Ελλήνων, με ερευνητικά ενδιαφέροντα προσανατολισμένα στην περίοδο της ρωμαιοκρατίας στην Ελλάδα.

Η έκδοση του τόμου αυτού σε σύντομο σχετικά χρονικό διάστημα επιβεβαιώνει την πεποίθησή μας ότι υπάρχει γόνιμο έδαφος για την προώθηση του στόχου που έχουμε θέσει. Θεωρούμε μάλιστα ότι είναι σκόπιμο, στον βαθμό που αυτό θα είναι πραγματοποιήσιμο, να συνεχίσουμε την προσπάθεια που εγκαινιάσαμε με τη διοργάνωση και άλλων επιστημονικών συναντήσεων στην ίδια κατεύθυνση, ώστε να καλλιεργηθεί περαιτέρω και να δώσει ωριμότερους καρπούς το αρχαιολογικό ενδιαφέρον για την έρευνα του ελληνικού χώρου στα χρόνια από τη ρωμαϊκή κατάκτηση έως την ύστερη αρχαιότητα.

Στον τόμο προηγούνται τα κείμενα τριών διαλέξεων, οι οποίες συνόδευσαν τις ανακοινώσεις των τριών ημερών του συνεδρίου. Οι δύο από αυτές προσφέρουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για τη μελέτη δύο μεγάλων ομάδων της ρωμαϊκής πλαστικής, των ακρόλιθων αγαλμάτων και των αττικών σαρκοφάγων. Η τρίτη αποτελεί μια προέκταση του θέματός μας στον μικρασιατικό χώρο, ειδικότερα στην Αφροδισιάδα, ως σαφής υπαινιγμός στην έρευνα μιας περιοχής που θα επιθυμούσαμε να συμπεριλάβουμε στο συνέδριο, αλλά δεν ήταν πρακτικά εφικτό.

Οι ανακοινώσεις ακολουθούν γεωγραφική κατάταξη, έτσι ώστε να δοθούν στον αναγνώστη του τόμου ως μεγαλύτερες ενότητες, ενώ η εσωτερική τους κατάταξη γίνεται με βάση το είδος των γλυπτών.