Το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου Θεολόγου της Πάτμου, που ιδρύθηκε το 1088 από τον Όσιο Χριστόδουλο, το σημαντικότατο αυτό μνημείο της νήσου, αλλά και γενικότερα του Αιγαίου Πελάγους, δεσπόζει με τον έντονα φρουριακό του χαρακτήρα πάνω από τη Χώρα της Πάτμου.

Στο πέρασμα των 925 χρόνων του αδιάσπαστου βίου της Μονής, το οικοδομικό αυτό σύνολο παρακολούθησε τις περιπέτειες και την ιστορία του Αιγαίου και δέχθηκε αλλεπάλληλες τροποποιήσεις, ανεγέρσεις ή επισκευές, με αποτέλεσμα σήμερα να αποτελεί ένα εντυπωσιακό οχυρωμένο οικιστικό σύμπλεγμα με μοναδικό αρχιτεκτονικό χαρακτήρα.

Λόγω δε του μεγάλου πλούτου της βιβλιοθήκης της και των καλλιτεχνικών θησαυρών που συσσωρεύτηκαν με την πάροδο του χρόνου έτυχε της προσοχής και της μελέτης πολλών και σημαντικών ερευνητών με αποτέλεσμα τα πλαίσια της ιστορικής της διαδρομής να είναι λίγο-πολύ γνωστά.

Ωστόσο η έλλειψη, μέχρι τώρα, συστηματικής τεκμηρίωσης των κτηρίων που απαρτίζουν τη μονή δεν επέτρεψε τον σχηματισμό μιας ολοκληρωμένης εικόνας της οικοδομικής ιστορίας της. Η έλλειψη αυτή καλύφθηκε από την λεπτομερή αποτύπωση, σχεδίαση και περιγραφή του συνόλου του οικοδομικού πλούτου που παρουσιάζεται σε αυτό το βιβλίο.