Σε ένα πρώτο επίπεδο, Το βιβλίο του βιβλιόφιλου συνιστά ένα προγραμματικό κείμενο, στο οποίο παρουσιάζεται η φιλοσοφία και η αισθητική ταυτότητα των Εκδόσεων Lemerre, δίνοντας το στίγμα τους στον εκδοτικό χάρτη της Γαλλίας.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, κι αυτό είναι το πιο σημαντικό, ο Lemerre φαίνεται να έχει επίγνωση του ρόλου και της προσφοράς του εκδότη στη διαδικασία μετασχηματισμού της κοινωνίας. Από την εποχή του Διαφωτισμού και μετά, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την έκδοση της Εγκυκλοπαίδειας, καθίσταται φανερό ότι ο εκδότης δεν είναι απλά ένας μεταπράτης χειρώνακτας που φτιάχνει βιβλία, αλλά ένας ενεργά διαμορφωτής της εποχής του.

Μέσω των προϊόντων του επιτελεί δύο λειτουργίες: αφενός απηχεί ιδεολογικές και αισθητικές αντιλήψεις της εποχής του, αφετέρου προτείνει νέες αξίες και ανοίγει δρόμους προς το «καινούργιο». Στις λίγες γραμμές του ανά χείρας τόμου καθίσταται φανερό το εγχείρημα του γάλλου εκδότη, να αναδείξει δηλαδή τη σύνδεση της εκδοτικής βιομηχανίας με το παρελθόν, με αναφορά πάντα στις προσδοκίες που τρέφει για το μέλλον.