Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται και συζητώνται, με τη μορφή ιστορικών μελετών-δοκιμίων, διάφορες σημαντικές πτυχές της ιστορίας των έξι πρώτων αιώνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (13ου-18ου), με έμφαση στους δύο αιώνες των μεγάλων κατακτήσεων και της εδαφικής επέκτασης του σουλτανάτου (15ο-16ο) αλλά και στον πρώτο από τους αιώνες της παρακμής του (17ο).

Ιδιαιτέρως αναλύονται οι περίοδοι εξουσίας των μεγάλων κατακτητών σουλτάνων Μεχμέτ Β` Πορθητή (1444 - 1446, 1451 - 1481), Σελίμ Α` (1512-1520) και Σουλεϋμάν Β` Νομοθέτη (1520 - 1566), ο οποίος στην ιστοριογραφία της Δύσης έμεινε γνωστός με την τιμητική προσωνυμία `Μεγαλοπρεπής`, καθώς και οι επίσης σημαντικές περίοδοι εξουσίας των Μουράτ Δ` (1623 - 1640) και Μεχμέτ Δ` (1648 - 1687).

Ειδικό προσωπογραφικό δοκίμιο πραγματεύεται τον οθωμανικό δυναστικό οίκο των Κιοπρουλήδων (Κιοπρουλού), που κατείχαν το ανώτατο οθωμανικό αξίωμα του `μεγάλου βεζύρη` την περίοδο από το 2ο μισό του 17ου ως το 2ο μισό του 18ου αιώνα.

Ειδικό επίσης δοκίμιο ασχολείται με τις πληροφορίες των πρώιμων οθωμανικών ιστοριογραφικών και χρονικογραφικών πηγών για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453), ενώ οι οθωμανικές και οι εν γένει ανατολικές μουσουλμανικές πηγές που εξετάζουν τις βυζαντινο-οθωμανικές σχέσεις της εποχής από τα τέλη του 13ου/αρχές 14ου ως το 2ο μισό του 15ου αιώνα (με την ολοκλήρωση της κατάκτησης του Βυζαντίου και των τελευταίων προπυργίων του) εξετάζονται πιο αναλυτικά (με παράθεση γραμματολογικών στοιχείων) σε ειδικό παράρτημα στο τέλος.

Αυτό το ειδικό παράρτημα ακολουθείται από αναλυτικό χρονολογία οθωμανικής ιστορίας (1ο μισό 13ου - αρχές 19ου αι.), από γλωσσάριο οθωμανικών στρατιωτικών-διοικητικών όρων και εννοιών, από πίνακα των Οθωμανών σουλτάνων και από γενική βιβλιογραφία ελληνόγλωσσων και ξενόγλωσσων αυτοτελών βοηθημάτων (μονογραφιών, συλλογικών τόμων, συλλογών ανατυπώσεων ή επανεκδόσεων μελετών και άρθρων κ.λπ.).

Προτάσσεται προλογικό δοκίμιο που παραθέτει αναλυτική επισκόπηση της σχετικής με το θέμα ελληνόγλωσσης βιβλιογραφίας αυτοτελών βοηθημάτων, γραμμένων είτε από Έλληνες είτε από ξένους μελετητές (σε ελληνική μετάφραση), ενώ το όλο έργο ολοκληρώνεται με εικονογράφηση και ένθετο χάρτη.

Τέλος, στη δεύτερη έκδοση προστέθηκε εισαγωγικό δοκίμιο με επισκόπηση της οθωμανικής ιστορίας της περιόδου 1288/89-1451, με πρόσθετες βιβλιογραφικές αναφορές, ενώ στην τρίτη έκδοση προστέθηκε ειδικό παράρτημα για τις οθωμανικές πρωτότυπες πηγές των αιώνων 16ου - 18ου.