«Σου υπόσχομαι τέσσερις εργασίες», έγραψε ο νεαρός εξεταστής ευρεσιτεχνιών στον φίλο του. Αυτή η επιστολή θα μετέφερε μία από τις σημαντικότερες ειδήσεις στην ιστορία της επιστήμης, αλλά ο βαρυσήμαντος χαρακτήρας της κρυβόταν από τον πειρατικό τόνο, τυπικό χαρακτηριστικό του συγγραφέα της. Μόλις είχε απευθυνθεί στον φίλο του, αποκαλώντας τον «παγωμένη φάλαινα», και του ζητούσε συγγνώμη επειδή του έγραφε ένα γράμμα που ήταν γεμάτο «ασήμαντες φλυαρίες». Μόνον όταν έφτασε στο σημείο όπου περιέγραφε τις εργασίες, τις οποίες είχε γράψει στον ελεύθερο χρόνο του, έδωσε κάποια ένδειξη ότι αντιλαμβανόταν τη σημασία τους.

«Η πρώτη αφορά την ακτινοβολία και τις ενεργειακές ιδιότητες του φωτός και είναι πολύ επαναστατική», εξήγησε. Ήταν όντως επαναστατική. Υποστήριζε ότι το φως μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι όχι μόνο ένα κύμα, αλλά και μια ροή από μικροσκοπικά σωματίδια που λέγονται κβάντα. Οι συνέπειες που θα προέκυπταν τελικά από αυτή τη θεωρία –ένα σύμπαν χωρίς αυστηρή αιτιότητα ή βεβαιότητα– τον ενοχλούσαν σε όλη την υπόλοιπη ζωή του.

«Η δεύτερη εργασία είναι ένας προσδιορισμός για το αληθές μέγεθος των ατόμων». Αν και η ίδια η ύπαρξη των ατόμων βρισκόταν ακόμη υπό αμφισβήτηση, ετούτη ήταν η πιο απλή από τις εργασίες του και γι’ αυτό τη θεώρησε ως την πιο ασφαλή επιλογή για την τελευταία του προσπάθεια να πάρει διδακτορικό. Ο Αϊνστάιν είχε αρχίσει μια πορεία που θα έφερνε επανάσταση στη φυσική, αλλά παρ’ όλα αυτά είχε συναντήσει επανειλημμένως εμπόδια στις προσπάθειές του να εξασφαλίσει μία ακαδημαϊκή θέση ή ακόμη και να πάρει ένα διδακτορικό, χάρη στο οποίο ήλπιζε ότι θα έπαιρνε προαγωγή από εξεταστή τρίτης σε εξεταστή δεύτερης κατηγορίας στο Γραφείο Ευρεσιτεχνιών.