Πολλά χρόνια μετά, μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, ο συνταγματάρχης Αουρελιάνο Μπουενδία θα έφερνε στον νου του το μακρινό απόγευμα που ο πατέρας του τον πήγε να γνωρίσει τον πάγο. Το Μακόντο ήταν εκείνο τον καιρό ένα χωριουδάκι με είκοσι σπίτια φτιαγμένα από λάσπη και καλαμιές, στην όχθη ενός ποταμού με διάφανα νερά που κατηφόριζαν σε μια κοίτη γεμάτη λείες πέτρες, άσπρες και τεράστιες σαν προϊστορικά αυγά. Ο κόσμος ήταν τόσο πρόσφατος ώστε πολλά πράγματα δεν είχαν όνομα και για να τα πεις έπρεπε να τα δείξεις με το δάχτυλο. Κάθε χρόνο, τον μήνα Μάρτιο, μια οικογένεια ρακένδυτων τσιγγάνων έστηνε το τσαντίρι της κοντά στο χωριουδάκι και, μέσα σ’ έναν χαλασμό από πήλινες σφυρίχτρες και νταούλια, παρουσίαζε τις καινούργιες εφευρέσεις. Πρώτα έφεραν τον μαγνήτη. Ένας σωματώδης τσιγγάνος, με ορεσίβια γενειάδα και χέρια σαν τα ποδαράκια του σπούργου, που συστήθηκε με το όνομα Μελκίαδες, έκανε μια ανατριχιαστική δημόσια επίδειξη εκείνου που ο ίδιος ονόμαζε το όγδοο θαύμα των σοφών αλχημιστών της Μακεδονίας. Πήγαινε από σπίτι σε σπίτι σέρνοντας δυο μεταλλικές ράβδους κι όλος ο κόσμος τρόμαζε βλέποντας τα καζάνια, τους νταβάδες, τις τσιμπίδες και τις πυροστιές να φεύγουν απ’ τη θέση τους, τα μαδέρια να τρίζουν από την προσπάθεια που έκαναν τα καρφιά τους να ξεκαρφωθούν και οι βίδες τους να ξεβιδωθούν και τα χαμένα από πολύ καιρό αντικείμενα να εμφανίζονται εκεί που τα είχαν ψάξει χίλιες φορές και να παρασέρνονται άτακτα, σβουρίζοντας πίσω από τις μαγικές σιδεριές του Μελκίαδες.