Συνεχίζοντας με μόνες τις δυνάμεις μου την προσπάθεια που έχω αναλάβει εδώ και τέσσερις σχεδόν δεκαετίες και αναλύοντας μέσα στο κελί της εργασίας μου, της μοναξιάς και της συλλογής, τα στοιχεία της συμπεριφοράς των Νεοελλήνων και της δομής της κοινωνίας τους, παραδίδω τώρα στο κοινό τον Ε΄ τόμο της "Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού" που πραγματεύεται τα χρόνια 1813 ως τα 1822 της Ελληνικής Επαναστάσεως.

Η περίοδος αυτή έχει μελετηθεί περισσότερο από κάθε άλλη στην νεοελληνική Ιστορία, χωρίς όμως να αναστηθεί σε αντάξιο προς τη σημασία της συνθετικό έργο με την ζεστή παρουσία των ανθρώπων της, του κύριου αντικειμένου της Ιστορίας. Η απουσία τους είναι το χαρακτηριστικό σημάδι των περισσότερων ιστορικών έργων και της προχειρότητας, με την οποία αυτά γράφονται.

Με την εποχή της Επαναστάσεως είχα αρχίσει ν` ασχολούμαι από τα πρώτα κιόλας χρόνια της επιστημονικής μου σταδιοδρομίας, διερευνώντας σε ειδικές μονογραφίες βασικά κοινωνικά θέματα των χρόνων εκείνων, όπως π.χ. των χιλιάδων προσφύγων, των αιχμαλώτων, της δομής της κοινωνίας, της ψυχολογίας του επαναστατημένου λαού, της τακτικής των στρατευμάτων.

Στον νέο τώρα τόμο της "Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού", εκμεταλλευόμενος τα πορίσματα των εργασιών μου εκείνων, καθώς και των κατοπινών μου κυρίως δικών μου πολυετών αναζητήσεων και σημειώσεων, προσπαθώ να δώσω μια ανανεωμένη σφαιρική εικόνα της εποποιίας του ελληνικού λαού όσο το δυνατόν πιο πλήρη, με συστηματική τάση διεισδύσεως στην ψυχολογία των προσώπων και των μαζών.

Στόχος είναι να απομονώσω όσο το δυνατόν το υποκειμενικό στοιχείο και ν` αφήσω την ίδια την Ιστορία να μιλήσει μόνη της. [...] (από τον πρόλογο του συγγραφέα)