Ἡ ζωὴ τοῦ Ἰωάννη Καποδίστρια ἦταν ἀπὸ τὰ θέματα ποὺ δὲ μὲ τραβοῦσαν. Εἶχαν ἀσχοληθεῖ τόσοι πολλοὶ καὶ εἶχαν δημοσιευτεῖ τόσα πολλὰ γύρω ἀπὸ τὴ δραστηριότητα τοῦ Κερκυραίου πολιτικοῦ, ὥστε πίστευα ὅτι τίποτα τὸ καινούργιο δὲν μποροῦσε νὰ εἰπωθεῖ γι’ αὐτόν.

Ξαφνικὰ θυμήθηκα κάτι ποὺ εἶχε γράψει ὁ γνωστὸς Ἄγγλος ἱστορικὸς A. J. P. Taylor, πρὶν ἀρκετὰ χρόνια, σχολιάζοντας τὸ βιβλίο τοῦ John Plamenatz γιὰ τὸ γερμανικὸ μαρξισμὸ καὶ τὸ ρωσικὸ κομμουνισμό, ὅτι καμιὰ σοβαρὴ ἱστορικὴ ἐργασία δὲν μποροῦσε νὰ γίνει πρὶν ἀπὸ τὸ 1850, ὅταν ἄρχισε νὰ ὑπάρχει ἐξακριβωμένη στατιστική.

Καὶ πρόσθετε: «Ἦταν ὅμως τόσο ἐλαττωματικὴ καὶ ἡ στατιστική, ποὺ μερικοὶ ἀπέκλεισαν τὴ δυνατότητα μιᾶς ἀναμφίλεκτης ἱστορίας πρὶν ἀπὸ τὴν ἔκρηξη τοῦ δευτέρου μεγάλου πολέμου» (A. J. P. Taylor, «Europe: Grandeur and Decline» Penguin Books, 1967, σελ. 135).

Ἡ παρατηρήση αὐτὴ μ’ ἔκαμε ν’ ἀναθεωρήσω τὶς ἀπόψεις μου καὶ νὰ πλησιάσω τὸ θέμα τῆς ζωῆς τοῦ Καποδίστρια μὲ περισσοτέρη αἰσιοδοξία. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἀπογοητεύθηκα ἀπὸ τὴν ἔρευνα ποὺ ἔκαμα, ποὺ μοῦ ἔδειξε ὅτι πολλὰ ἀπὸ τὰ δημοσιευμένα ἦταν ἀνακριβῆ καὶ ὅτι πολλὲς πλευρὲς τῆς ζωῆς τοῦ Κύβερνου, ὅπως τὸν ὀνομάτισε ὁ Κωστὴς Παλαμᾶς, ἐμέναν ἄγνωστες.

Καὶ ἀποφάσισα νὰ προχωρήσω. Ἂν ἔκαμα καλὰ ἢ κακὰ θὰ κρίνουν οἱ ἀναγνῶστες.