Το δίτομο έργο του Σαράντου Καργάκου, καταξιωμένου Λάκωνος ιστορικού, που αριθμεί ολικά 1600 σελίδες, έρχεται να καλύψει με αξιοθαύμαστη γλαφυρότητα και επιστημονική διεισδυτικότητα την ιστορία της πόλης-κράτους της Σπάρτης, που μαζί με την πόλη των Αθηνών αποτέλεσαν το δίπολο, γύρω από το οποίο, κατά το μεγαλύτερο ποσοστό, υφάνθηκε η αρχαιοελληνική ζωή στις πλούσιες και ποικίλες εκφάνσεις της.

Το βιβλίο καλύπτει την πορεία της Σπάρτης από τους μυθικούς χρόνους και την προ-δωρική εποχή μέχρι τον 4ο μ.Χ. αιώνα. Σπονδυλικό στοιχείο της συγγραφής αποτελεί η εξάντληση των πηγών μέχρι και το 2005. Με βάση αυτό το τεράστιο "υλικό", όπου τον πρώτο λόγο έχουν οι αρχαίοι συγγραφείς, ο Σ. Καργάκος αναλύει πρισματικά τα ιστορούμενα και προσδίδει στη συγγραφή του μια χαρακτηριστική πολυεπίπεδη μορφή.

Έτσι, η ιστορία του δεν είναι μόνο στρατιωτική και μερικώς πολιτική, αλλά είναι επίσης οικονομική, θρησκευτική, δημογραφική, όπως απαιτείται να είναι για μια κοινωνία σε συνεχή δράση. Έτσι του δίνεται η δυνατότητα να αναφερθεί σε πολλές άγνωστες ή αφανείς μορφές και πτυχές της σπαρτιατικής ιστορίας.

Το έργο διανθίζεται από ένα σπάνιο και συγρόνως πλούσιο φωτογραφικό υλικό, καθώς και από σπάνιες λιθογραφίες, που προέρχονται αποκλειστικά από το αρχείο του συγγραφέα. Όλα τα παραπάνω πλαισιώνονται από τη γνωστή συγγραφική χάρη, τη σαφήνεια και το προσωπικό ύφος του γνωστού ιστορικού Σ. Καργάκου, που κατορθώνει, παρά το ογκώδες του έργου, να κάνει την "Ιστορία της Αρχαίας Σπάρτης" ευπροσπέλαστη και ευχάριστη σ’ αυτόν που θα την διαβάσει, χωρίς να μειώνεται στο ελάχιστο το επιστημονικό κύρος του έργου.