Η πολιτισμική μνήμη, η ελπίδα της Ιστορίας, συχνά αποδεικνύεται εξίσου ισχυρή με το ιστορικό γεγονός.
Κι εδώ έχουμε την Κωνσταντινούπολη προσωποποιημένη. Ένας τόπος όπου παραμύθια και ιστορίες συγκρούονται και αναμειγνύονται· μια πόλη η οποία γεννά ιδέες και πληροφορίες προκειμένου να εξυφάνει το δικό της μνημονικό. Ένα έπαθλο το οποίο είχε εξίσου μεγάλη σημασία ως κάτι το αφηρημένο, ως ένα όνειρο, όπως είχε και στην πραγματικότητα. Μία πόλη η οποία διαφύλαξε επί μακρόν μια διαχρονική παράδοση, παλιά όσο και η γέννηση του σύγχρονου νου – ένας τόπος όπου καλλιεργούνται αφηγήματα που μας περιγράφουν το ποιοι είμαστε στο παρόν. Με αυστηρούς ιστορικούς όρους, οι αποτυχίες των Αράβων πράγματι σηματοδότησαν τη μεταβολή μιας φιλοδοξίας. Πλέον, στόχος δεν ήταν να «κοπεί το κεφάλι» της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αλλά να επικεντρωθούν στα εδάφη ολόγυρά της, στα ανατολικά, τα νότια, τα νοτιοδυτικά. Το αποτέλεσμα ήταν 700 χρόνια μιας ανήσυχης συνύπαρξης των νέων μονοθεϊστών, μιας συνύπαρξης η οποία στάθηκε μάρτυρας συνεργασιών, καθώς και συγκρούσεων. Όμως κανείς δεν ξεχνούσε πως το «κόκαλο στο λαρύγγι του Αλλάχ» δεν είχε αφαιρεθεί.
