Στον παρόντα τόμο περιλαμβάνονται μελέτες που στην πλειονότητά τους αποτέλεσαν αντικείμενο διεπιστημονικής συζήτησης, σε μια πρώτη μορφή, στο συνέδριο που διοργάνωσε το τμήμα κοινωνικής και εκπαιδευτικής πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου σε συνεργασία με το Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου - Ίδρυμα Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου στις 16-17 Δεκεμβρίου 2005, αποσκοπώντας σε μια πρώτη αξιολόγηση του πρόσφατου μεταρρυθμιστικού εγχειρήματος στο πεδίο της μεταναστευτικής πολιτικής στην Ελλάδα.

Στις μελέτες διερευνώνται οι ιδεολογικές κατευθύνσεις της, τα δικαιολογητικά συμφραζόμενά της, οι θεσμικές εκκρεμότητες, καθώς και οι οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις της μεταναστευτικής πολιτικής.

Υπό αυτό το πρίσμα το εγχείρημα της μεταρρύθμισης συνδέεται με το ουσιαστικό περιεχόμενο των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των αλλοδαπών, καθώς και με τον προβληματισμό για την έννοια της δημοκρατικής συμμετοχής όλων των μελών της πολιτικής κοινότητας.