Ο Φάουστ, ως πραγματικό πρόσωπο που γεννήθηκε μεταξύ 1460 και 1470, ήταν γερμανός μάγος που εμφανιζόταν άλλοτε ως γιατρός, άλλοτε ως αστρονόμος ή αλχημιστής. Η φήμη του εξαπλώθηκε γρήγορα καθώς περιγράφονταν σκηνές με τα κατορθώματα του στις οποίες εμφανιζόταν μαζί με τον Διάβολο με το οποίο, όπως έλεγαν οι θρύλοι, είχε συνάψει «σύμφωνο αμοιβαίας υποστήριξης και συμφωνίας».

Το 1587, ο τυπογράφος Johan Spiess κυκλοφόρησε μια λαϊκή φυλλάδα με τίτλο Ιστορία του Δόκτορα Ιωάννου Φάουστ, θαυματοποιού και τεχνίτη της μαύρης μαγείας. Η επιτυχία αυτού του έργου προανήγγειλε την εξέχουσα θέση που θα καταλάμβανε ο ήρωάς του στην παγκόσμια φιλολογία, ποίηση, μουσική και θέατρο∙ η πρώτη και πιο γνωστή θεατρική του εκδοχή βρίσκεται στον Δόκτορα Φάουστους του Κρίστοφερ Μάρλοου.

Στο έργο του Γκάιτε ο Φάουστ φανερώνει τη τραγικότητα του ανθρώπου που παλεύει με το Καλό και το Κακό, που επιθυμεί ακόρεστα να γνωρίσει όλα τα μυστικά και να δώσει απάντηση σε όλα τα προβλήματα της ζωής. Όλο το έργο φαντάζει σαν ένας ολοκάθαρος κύκλο που η περιφέρειά του διατρέχει την εξέλιξη μιας πλούσιας ανθρώπινης ζωής, η οποία τείνει ακατάπαυστα προς τα εμπρός, συμπεριλαμβάνει όμως μαζί της και ολόκληρους αιώνες και εποχές πολιτισμού, τη φύση και την τέχνη, την πολιτεία και τη θρησκεία, τον ουρανό και την κόλαση, «όλη την πλάση».