Στις αρχές του 18ου αιώνα, μεταξύ Μοριά, Επτανήσων και, πιθανότατα, Βενετίας, ο ζωγράφος και στρατιωτικός Παναγιώτης Δοξαράς (1662-1729) μετέφρασε στα ελληνικά τις πραγματείες περί ζωγραφικής του Λεονάρντο ντα Βίντσι και του φλωρεντινού ουμανιστή Λεόν Μπαττίστα Αλμπέρτι, κείμενα που συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες πηγές της ιστορίας της ευρωπαϊκής τέχνης. Ακόμα, περιλαμβάνονται οδηγίες για την τέχνη της τοιχογραφίας του ιησουίτη ζωγράφου Αντρέα Πότσο.

Ο Δοξαράς εξελλήνισε χιλιάδες ονόματα ζωγράφων που περιλάμβαναν στο πρώτο καλλιτεχνικό λεξικό που κυκλοφόρησε στα ιταλικά το 1719 και μετέφρασε μια ομιλία του Πάολο Σένιερι, επιφανούς ιησουίτη ιεροκήρυκα της εποχής. Συγκέντρωσε τις μεταφράσεις αυτές, καθώς και κάποια μικρότερα κείμενα, σε ένα εικονογραφημένο χειρόγραφο με τον τίτλο «Τέχνη Ζωγραφίας», το οποίο, άγνωστο για ποιους λόγους, δεν εκδόθηκε τότε και έφτασε σε δύο απόγραφα: ένα στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη της Βενετίας και ένα, από πολλές απόψεις πληρέστερο, στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος.

Στον παρόντα τόμο εκδίδονται για πρώτη φορά, με διπλωματική μέθοδο, τα κείμενα που απαρτίζουν το απόγραφο της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Η πρωτοβουλία του Δοξαρά, ο οποίος συνήθως προσδιορίζεται ως ο πρώτος νεοέλληνας ζωγράφος ή ως ο «μεταβυζαντινός» που έγινε «δυτικός», εκτός του ότι συνιστά μια δυνάμει παρέμβαση στο καλλιτεχνικό γίγνεσθαι των ελληνόφωνων πληθυσμών, παρουσιάζει επιπλέον γενικότερο ενδιαφέρον.

Αναφορικά με τη γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε, οι μεταφράσεις περιλαμβάνουν λέξεις που αντιστοιχούν σε όρους και έννοιες δίχως αναλογία στον κόσμο για τον οποίο προορίζονταν. Υπάρχει επίσης διάχυση θρησκευτικών και πολιτικών ιδεών από τον δυτικό στον ανατολικό-ορθόδοξο κόσμο. Αξιοσημείωτο είναι ότι η μετάφραση του Δοξαρά για την πραγματεία του Ντα Βίντσι είναι από τις πρώτες που εκπονήθηκαν σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και παραμένει η μόνη διαθέσιμη στην ελληνική γλώσσα.