Το μονόζυγο μοιάζει με το πιο απλό όργανο γυμναστικής: μια μπάρα που κρέμεσαι και κάνεις έλξεις. Στην πράξη, όμως, το αν θα σου κάνει εξαρτάται από τον χώρο σου, από το αν μπορείς να τρυπήσεις, από το πλάτος της πόρτας σου και από το πόσο θα το «φορτώσεις» στην προπόνηση.

Γι' αυτό συγκεντρώσαμε όλα όσα πρέπει να ξέρεις, για να καταλήξεις στο μονόζυγο που ταιριάζει στο σπίτι και στις ασκήσεις σου. Πάμε να τα δούμε όλα αναλυτικά, για να σου λυθεί κάθε απορία!

1. Μονόζυγο πόρτας, τοίχου ή οροφής;

Η πρώτη απόφαση είναι πού θα στηθεί η μπάρα. Από αυτό εξαρτώνται σχεδόν όλα τα υπόλοιπα: αν θα χρειαστεί τρυπάνι, πόσο σταθερό θα είναι και αν θα μπορείς να το βγάζεις όταν δεν το χρησιμοποιείς.

• Μονόζυγα πόρτας: είναι η πιο συνηθισμένη επιλογή. Η μπάρα μπαίνει ανάμεσα στις δύο πλευρές της κάσας και, στα περισσότερα μοντέλα, στήνεται χωρίς τρύπημα. Πιάνει ελάχιστο χώρο και μπορείς να τη βγάλεις μετά την προπόνηση. Το ύψος της, όμως, το ορίζει η πόρτα, οπότε σε πολύ ψηλό ανάστημα τα πόδια ίσως χρειαστεί να λυγίζουν.
• Μονόζυγα τοίχου: βιδώνονται σε τοίχο και «προεξέχουν» από αυτόν. Είναι πολύ σταθερά και διαλέγεις εσύ το ύψος. Πολλά έχουν πολλαπλές λαβές ή συνδυάζονται με δίζυγο. Θέλουν γερό τοίχο από τούβλο ή μπετό και λίγο ελεύθερο χώρο μπροστά τους.
• Μονόζυγα οροφής: στερεώνονται στο ταβάνι, άρα αφήνουν ελεύθερους τοίχους και πόρτες. Ταιριάζουν σε αποθήκες, γκαράζ και home gym με συμπαγές ταβάνι και αρκετό ύψος για να κρέμεσαι με τεντωμένα χέρια.
• Πολύζυγα: είναι οι γνωστές σουηδικές σκάλες, με σειρά από μπάρες σε ύψος περίπου 2 έως 2,5 μέτρα. Δεν είναι μόνο για έλξεις: τα χρησιμοποιείς για διατάσεις, κοιλιακούς και ασκήσεις ευλυγισίας, ενώ αρκετά συνοδεύονται από μπάρα έλξεων ή δίζυγο.

Να προτιμήσεις μονόζυγο πόρτας αν: νοικιάζεις ή δεν θέλεις τρύπες στους τοίχους.
Να προτιμήσεις τοίχου ή οροφής αν: έχεις ελεύθερο τοίχο ή ταβάνι και θέλεις την πιο σταθερή στήριξη.

Στον πίνακα παρακάτω βλέπεις συνοπτικά πώς συγκρίνονται:

2. Με ή χωρίς τρύπημα; Ο τρόπος στήριξης στην πόρτα

Αν κατέληξες σε μονόζυγο πόρτας, το επόμενο ερώτημα είναι πώς θα «κρατιέται» στην κάσα. Εδώ παίζει ρόλο αν μπορείς να βάλεις βίδες, αλλά και πόσο συχνά θα το βγάζεις.

Πρεσαριστά μονόζυγα (τηλεσκοπικά): η μπάρα ανοίγει περιστρέφοντάς την και σφηνώνει με πίεση ανάμεσα στις δύο πλευρές της κάσας, με λαστιχένια άκρα που προστατεύουν την επιφάνεια. Δεν αφήνουν σημάδια από τρύπες και τα βγάζεις σε δευτερόλεπτα. Θέλουν, όμως, κάσα σε καλή κατάσταση και έλεγχο του σφιξίματος πριν από κάθε προπόνηση.

Να το προτιμήσεις αν: δεν μπορείς ή δεν θέλεις να τρυπήσεις και σκοπεύεις να το μετακινείς από πόρτα σε πόρτα.

Μονόζυγα πόρτας με βίδες: εδώ στερεώνεις στην κάσα δύο μικρές βάσεις, μέσα στις οποίες «κουμπώνει» η μπάρα. Έτσι δεν γλιστράει, ακόμη κι αν κάνεις πιο δυναμικές κινήσεις, και μπορείς να τη βγάζεις όποτε θέλεις, ενώ οι βάσεις μένουν στη θέση τους.

Να το προτιμήσεις αν: το μονόζυγο θα μένει πάντα στην ίδια πόρτα και θέλεις μέγιστη σιγουριά στο πιάσιμο.

Θα δεις, επίσης, μονόζυγα πόρτας που κρεμιούνται πάνω από την κάσα και στηρίζονται με μοχλό στον τοίχο γύρω της. Στήνονται χωρίς βίδες και κατεβαίνουν στο πάτωμα για κοιλιακούς ή κάμψεις, αλλά χρειάζονται κάσα με περβάζι που να «πατάνε» σωστά.

SkroutzTip: Κάποια πρεσαριστά μονόζυγα συνοδεύονται από προαιρετικές βάσεις ασφαλείας. Αν τις βιδώσεις, κερδίζεις την ευκολία του πρεσαριστού και τη σιγουριά των βιδών. Έλεγξε στην περιγραφή του προϊόντος αν τις περιλαμβάνει.

Παρακάτω βλέπεις μονόζυγα πόρτας που στήνονται χωρίς τρύπημα:

3. Μέτρα την πόρτα πριν αγοράσεις

Το πιο συχνό λάθος στα μονόζυγα πόρτας είναι ένα μονόζυγο που δεν χωράει στην κάσα. Τα περισσότερα ρυθμίζονται σε ένα εύρος, π.χ. 60–100 εκ., οπότε αυτό που μετράει είναι το εσωτερικό πλάτος της κάσας, από τη μία πλευρά της ως την άλλη, στο ύψος όπου θα μπει η μπάρα.

• Για στενές πόρτες, π.χ. μπάνιου ή αποθήκης, δες τα μονόζυγα για άνοιγμα έως 80 εκ..
• Οι περισσότερες εσωτερικές πόρτες καλύπτονται από τα μονόζυγα για άνοιγμα 80–100 εκ., που είναι και η πιο συνηθισμένη επιλογή.
• Για φαρδιά περάσματα, συρόμενες ή διπλές πόρτες, υπάρχουν μονόζυγα για άνοιγμα άνω των 100 εκ., με εύρος που φτάνει τα 130 ή και τα 150 εκ.

Διάλεξε μοντέλο που η πόρτα σου να πέφτει κάπου στη μέση του εύρους του και όχι στο όριο. Ένα τηλεσκοπικό μονόζυγο ανοιγμένο στο μέγιστο μήκος του έχει λιγότερη επικάλυψη ανάμεσα στους δύο σωλήνες και σφίγγει λιγότερο σταθερά.

SkroutzTip: Μέτρα το πλάτος σε δύο-τρία σημεία της κάσας. Οι παλιές κάσες δεν είναι πάντα απόλυτα ίσιες και η μπάρα πρέπει να ακουμπάει ομοιόμορφα και από τις δύο πλευρές.

4. Μέγιστο βάρος χρήστη: πόσο «σηκώνει»;

Κάθε μονόζυγο έχει ένα μέγιστο βάρος χρήστη, που το δηλώνει ο κατασκευαστής. Το νούμερο αυτό αφορά στατικό φορτίο, δηλαδή όταν κρέμεσαι. Στις έλξεις με φόρα ή με kipping ή όταν προσθέτεις βάρος με γιλέκο, η μπάρα φορτίζεται πιο πολύ από το βάρος σου. Γι' αυτό καλό είναι να αφήνεις άνετο περιθώριο.

• Έως 100 κιλά: συναντάς κυρίως απλά τηλεσκοπικά μονόζυγα πόρτας, για ήπια χρήση και κρεμάσεις.
• 101–130 κιλά και 131–150 κιλά: εδώ βρίσκεται μεγάλο μέρος των μονόζυγων τοίχου και των πιο στιβαρών μονόζυγων πόρτας, για τακτικές προπονήσεις.
• 150 κιλά και άνω: τα πιο ενισχυμένα μοντέλα, συχνά με μέγιστο φορτίο 180 ή 200 κιλά, για δυναμικές ασκήσεις ή προπόνηση με επιπλέον βάρος.

Να προτιμήσεις όριο αισθητά πάνω από το βάρος σου αν: κάνεις συχνά δυναμικές έλξεις ή σκοπεύεις να προπονηθείς με επιπλέον βάρος.

SkroutzTip: Το μέγιστο βάρος ισχύει μόνο αν το μονόζυγο έχει στηθεί σωστά. Σε τοίχο ή ταβάνι, χρησιμοποίησε βύσματα κατάλληλα για το υλικό: σε γυψοσανίδα, οι βίδες πρέπει να πιάνουν στον σκελετό ή να χρησιμοποιηθεί ειδική στήριξη.

5. Λαβές και επιπλέον ασκήσεις

Η τελευταία απόφαση έχει να κάνει με το πόσες διαφορετικές ασκήσεις θέλεις να κάνεις στο ίδιο όργανο.

• Η απλή ίσια μπάρα καλύπτει τις κλασικές έλξεις και τις κρεμάσεις για κοιλιακούς. Είναι η πιο λιτή λύση και πιάνει τον λιγότερο χώρο.
• Τα μονόζυγα πολλαπλών λαβών έχουν φαρδιές, στενές και παράλληλες λαβές, δηλαδή τις λαβές όπου οι παλάμες κοιτάζουν η μία την άλλη. Έτσι αλλάζεις το πιάσιμο και δουλεύεις πλάτη, δικέφαλους και ώμους από διαφορετικές γωνίες.
• Τα μονόζυγα με δίζυγο προσθέτουν δύο παράλληλες μπάρες για βυθίσεις (dips) για τρικέφαλους και στήθος. Συνήθως είναι μονόζυγα τοίχου, που με μία εγκατάσταση σου δίνουν δύο σταθμούς προπόνησης.

Όποιο κι αν διαλέξεις, κοίτα και το υλικό των λαβών. Οι αντιολισθητικές λαβές από αφρώδες υλικό ή λάστιχο κρατούν πιο σταθερό το πιάσιμο όταν ιδρώνουν τα χέρια και πιέζουν λιγότερο τις παλάμες.

Παρακάτω βλέπεις μονόζυγα με πολλαπλές λαβές:

Μην ξεχνάς! Συνδυάζοντας όσα ταιριάζουν στον χώρο και στον τρόπο που προπονείσαι, δηλαδή το πού θα στηθεί, αν θα τρυπήσεις, το άνοιγμα της πόρτας, το μέγιστο βάρος και τις λαβές, θα καταλήξεις στο μονόζυγο που σου ταιριάζει. Πριν αποφασίσεις, ρίξε μια ματιά και στις κριτικές άλλων χρηστών, για να δεις πώς τα πήγαν στη δική τους πόρτα ή στον δικό τους τοίχο.

Αυτό το άρθρο δημιουργήθηκε με τη βοήθεια AI και ελέγχθηκε και επιμελήθηκε από την ομάδα του Skroutz.